Świętokrzyskie to nie tylko góry, czarownice i partyzanci. Nieopodal Kielc, w miejscowości Chrusty w gminie Zagnańsk, jest Polana. Polana nie byle jaka, bo Świętokrzyska, położona wśród najpiękniejszych łąk i lasów. Atrakcji tam co nie miara, a jedną z nich jest Park Miniatur. Zgromadzono w nim dwadzieścia zabytków województwa świętokrzyskiego, odwzorowanych w skali 1:20. Zostały one pogrupowane tematycznie na ścieżki edukacyjne poświęcone: zamkom, zabytkom sakralnym oraz zabytkom przemysłowym.

„Świat rycerzy”
Zamek w Chęcinach

zamek w Chęcinach, świętokrzyskie, Polska, Park Miniatur, świętokrzyskie park miniatur

Zamek w Chęcinach powstał najprawdopodobniej w XIII wieku. Wiadomo, że był zamkiem książęcym Władysława Łokietka (z krótką przerwą, kiedy ten ze względów politycznych przekazał go biskupowi krakowskiemu – Janowi Muskacie). Wiadomo również, że w tym czasie pełnił najprawdopodobniej funkcję ośrodka administracji książęcej oraz ważny punkt życia politycznego kraju. To tu wielokrotnie zwoływano zjazdy możnowładców i rycerstwa, to tu zdeponowano skarbiec archidiecezji gnieźnieńskiej przed wojną z Krzyżakami w 1318 r., a także czasowo – skarbiec koronny.  Tu wreszcie odbył się w 1331 r. pierwszy „zjazd ziem polskich” uważany za początek przyszłych sejmów. Zamek został rozbudowany w XV wieku przez Kazimierza Wielkiego. Jego rola zaczęła maleć pod koniec XVI wieku, a w XVI i XVII wieku był wielokrotnie niszczony przez wrogie wojska. W czasie rozbiorów zamek popadł w ruinę.

Zamek wybudowano na planie nieregularnego wieloboku. Dzieli się on na dwie części: zamek górny – położony pomiędzy dwiema basztami oraz zamek dolny – z dziedzińcem zakończonym basztą i furtką.

Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach

Kielce, pałac biskupów krakowskich, świętokrzyskie, Polska, Park Miniatur, Chrusty, Zagnańsk, świętokrzyskie park miniatur

Pałac biskupów krakowskich został wzniesiony na Wzgórzu Katedralnym w latach 1637 – 1641 z inicjatywy kanclerza wielkiego koronnego i biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika. Pierwotny układ został zachowany po dziś dzień – dwukondygnacyjny pałac został wybudowany na planie czworoboku o niemal równych bokach, na rogach powstały trzykondygnacyjne wieże. Dwie z nich (frontowe) łączą się z pałacem poprzez przybudówki, dwie pozostałe – przylegają do niego. Po obu stronach pałacu znajdują się parterowe dobudówki, a z tyłu – ogród w stylu włoskim. Pałac otoczono grubym murem. Do współczesności nie zachowały się jedynie posągi szwedzkich i moskiewskich posłów, które zostały usunięte po powstaniu styczniowym, a także okna, których układ został zmieniony. Na przestrzeni wieków pałac był siedzibą Szkoły Akademiczno-Górniczej (utworzona przez Stanisława Staszica), sztabu legionowego Józefa Piłsudskiego, urzędu wojewódzkiego, Wojewódzkiej  Rady Narodowej. Od 1971 r. mieści się tutaj Muzeum Narodowe.

Pałac klasycystyczny w Chrobrzu

Pałac w Chrobrzu, świętokrzyskie Polska, Park Miniatur, Chrusty, Zagnańsk, świętokrzyskie park miniatur

Projektantem zespołu pałacowo-parkowego w Chrobrzu był Henryk Marconi. Został wybudowany w stylu późnoklasycystycznym w 1850 r. z inicjatywy margrabiego Aleksandra Wielopolskiego. Jest to budynek symetryczny, z wystającym gankiem na poziomie parteru tworzącym wejście do pałacu. Otaczający go park angielski zajmuje powierzchnię ok. 5 ha. Na terenie parku znajdują się dawne budynki gospodarcze. Obecnie pałac zajmowany jest przez Ośrodek Dziedzictwa Kulturowego i Tradycji Rolnej Ponidzia w Chrobrzu i został udostępniony zwiedzającym.

Pałac w Kurozwękach

Pałac w Kurozwękach, świętokrzyskie, Park Miniatur, świętokrzyskie park miniatur

Historia pałacu w Kurozwękach sięga XIII w. Około drugiej połowy XIV w.  Dobiesław z Kurozwęk wybudował drewniano-murowany zamek, który stał się siedzibą rodu Kurozwęckich. Było to jeden z pierwszych murowanych zamków rycerskich w Polsce. Początkowo miał charakter wyłącznie obronny, w XVII wieku został przebudowany na pałac. Teren wokół pałacu otacza park założony w XVIII wieku, znajdują się tu również pawilony: wschodni i zachodni, budynek administracji, zabytkowa brama wjazdowa oraz spichlerz z początku XIX wieku. Obecnie znajduje się tu kompleks rekreacyjny, w którym, poza zabytkowymi zabudowaniami, możemy zwiedzać mini zoo, safari bizon czy zagubić się w kukurydzianym labiryncie.

Pałac Henryka Sienkiewicza w OblęgorkuOblęgorek, Henryk Sienkiewicz, świętokrzyskie, Park Miniatur, świętokrzyskie park miniatur

Z okazji 25-lecia pracy literackiej Henryka Sienkiewicza w 1900 r. społeczeństwo polskie ofiarowało mu majątek w Oblęgorku. Składał się nań dworek projektu Hugo Kudera oraz łącznie 510 mórg ziem – pól, łąk, lasów, sadów, etc. Pisarz traktował Oblęgorek jako swoją letnią rezydencję, natomiast po jego śmierci wprowadziła się tu jego żona wraz z synem. W 1956 r. rodzina Sienkiewiczów przekazała majątek na własność państwu polskiemu, dwa lata później powstało tu Muzeum Henryka Sienkiewicza. Sale na parterze odwzorowują wystrój pomieszczeń z czasu pobytu pisarza w pałacu. Na piętrze znajdują się się wystawy stałe i czasowe poświęcone jemu i jego twórczości.

Zamek królewski w Sandomierzu

Zamek w Sandomierzu, świętokrzyskie, Park Miniatur, Polska, Chrusty, Zagnańśk, świętokrzyskie park miniatur

Na wysokim wzgórzu w XII wieku powstał drewniany zamek obronny otoczony wałem drewniano – ziemnym. Stał się on siedzibą książąt dzielnicowych władających ziemią sandomierską. W XIV wieku Kazimierz Wielki przebudował zamek na gotycką budowlę z wieżą obronną i murem zamkowym. Przebudowa ta wiązała się ze wzmocnieniem obronności kraju. W tym czasie zamek pełnił funkcje siedziby królewskich starostów. W XVI wieku, zgodnie z dyspozycją Zygmunta I Starego (prace kontynuowano za czasów Zygmunta Augusta), zmieniono charakter zamku. Powstała wówczas renesansowa rezydencja – przebudowano istniejący budynek w skrzydło południowe, wzniesiono skrzydło wschodnie i skrzydło zachodnie, połączono mur północny z wieżą bramną. Podczas „potopu szwedzkiego” zamek uległ poważnym uszkodzeniom. W wyniku działań rekonstrukcyjnych skrzydło zachodnie zostało wyodrębnione jako oddzielny budynek typu pałacowego, zaś najbardziej zniszczone skrzydła wschodnie i południowe – odbudowane. Na przełomie XVII i XVIII wieku zamek pełnił funkcję użyteczności publicznej – znajdował się tam urząd, sąd i więzienie. W czasie konfederacji barskiej w 1768 r. zamek został zniszczony przez wojska rosyjskie. W XIX wieku na zamku powstało więzienie (aż do 1959 r.), został on też po raz kolejny przebudowany. W 1986r. przeznaczono zamek na siedzibę Muzeum Okręgowego w Sandomierzu, rozpoczynając jednocześnie wieloletnie prace rewitalizacyjne zamku i wzgórza.

Zamek obronny w Szydłowie

Zamek w Szydłowie, Park Miniatur, świętokrzyskie, Polska, Chrusty, Zagnańsk, świętokrzyskie park miniatur

Już w XIII wieku istniał w Szydłowie dwór książęcy. Murowany zamek został wzniesiony najprawdopodobniej z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Powstał na planie wydłużonego wieloboku o wymiarach około 60 x 110 m. W części południowej znajdowały się pomieszczenia administracyjne, zaś w części północnej rezydencja królewska. W XV i XVI wieku zamek rozbudowano, w późniejszych czasach wielokrotnie ulegał on zniszczeniom w wyniku pożarów i walk, m.in. podczas „potopu szwedzkiego”. Ostatniej istotnej odbudowy zamku podjął się starosta szydłowski Józef Załuski w XVIII wieku. Do współczesnych czasów zachowały się: budynek bramy zamkowej, skarbiec oraz ruiny murów obronnych.

Zamek Krzyżtopór w Ujeździe

krzyżtopór, świętokrzyskie, Polska, Ujazd, Park Miniatur, Chrusty, Zagnańsk

Zamek w Ujeździe powstał w  latach 1621- 1644 z fundacji wojewody sandomierskiego Krzysztofa Ossolińskiego jako rezydencja o funkcjach obronnych. Zamek został zbudowany na planie pięcioboku, posiadał 4 baszty, 12 sal, 52 komnaty i 365 okien, mających symbolizować układ pór roku, miesięcy, tygodni oraz dni w roku kalendarzowym.

W 1649 r., po śmierci Krzysztofa Ossolińskiego, rezydencja stała się własnością rodów Kalinowskich, Denhoffów, Morsztynów i Paców. W 1655 r. zamek zajęli Szwedzi. Ucierpiał on jednak dopiero podczas konfederacji barskiej w 1768 r. stając się już na stałe ruiną.

„W ciszy modlitwy”
Kolegiata w Opatowie
 Kolegiata w Opatowie, świętokrzyskie, Polska, Park Miniatur, Chrusty, Zagnańsk

Ten romański kościół parafialny pw. Św. Marcina powstał najprawdopodobniej w XII wieku. Jest jednym z nielicznych, niemal w pełni zachowanych kościołów romańskich w Polsce. Kościół zbudowany z piaskowca, jest trójnawową bazyliką z transeptem. Od strony zachodniej posiada dwie wieże, pomiędzy którymi znajduje się portal główny, zaś od strony wschodniej – trzy apsydy. Na przestrzeni wieków kościół był kilkakrotnie przebudowywany. Jego wnętrze utrzymane jest w stylu barokowym, a ściany ozdobione są licznymi malowidłami historyczno-batalistycznymi.

Klasztor w Sandomierzu

Kościół w Sandomierzu, Polska, świętokrzyskie, Park Miniatur, Chrusty, Zagnańsk

Pierwsza drewniana kaplica powstała najprawdopodobniej w XI- XII wieku. W wieku XIII, z fundacji  Adelajdy Kazimierzówny powstała jednonawowa kamienna świątynia, której pozostałościami są: głowa lwa portalowego, płyty nagrobne z rytem miecza oraz fragmenty kolumn. Budowę obecną świątyni rozpoczęto ok. 1226 r. Najpierw wybudowano prezbiterium i zakrystię, a następnie korpus nawowy. Budowa zakończyła się pod koniec XIII wieku.

Kościół został wybudowany na planie trójnawowej bazyliki, bez transeptu, o wydłużonym prezbiterium. Jest przykładem sztuki romańsko-gotyckiej. O romańskim charakterze budowli świadczą wąskie okna, natomiast sklepienia żebrowo-krzyżowe i wydłużone okna to z kolei cechy gotyckie.

Klasztor na Świętym KrzyżuŚwięty krzyż, Polska, świętokrzyskie, Park Miniatur, Chrusty, Zagnańsk

Bazylika mniejsza pw. Trójcy Świętej i sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego to najstarsze polskie sanktuarium. Powstało najprawdopodobniej w 1006 r. z fundacji Bolesława Chrobrego. Klasztor i romański kościół wybudowane w latach 1102-1138. Kościół był wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany. Słynna barokowa Kaplica Oleśnickich, w której przechowywane są relikwie Drzewa Krzyża Świętego,  została wybudowana w latach 1611-1620. W 1819 roku nastąpiła kasacja klasztorów w Polsce. Po tej dacie w klasztorze mieściły się: Instytut Księży Zdrożnych, więzienie, klasztor i nowicjat Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Zabytkowe budowle, jakie obecnie można zwiedzać to: późnobarokowy kościół z ołtarzem głównym w stylu klasycystycznym, zabytkową płytą nagrobną, portalem z marmuru, zakrystią oraz Kaplicą Olesińskich, krużganek klasztorny z XV wieku, furta klasztorna i brama wschodnia zbudowane w stylu barokowym, probostwo szpitalne z XVII w.

Kolegiata cystersów w Wąchocku

Wąchock, Polska, Klasztor w Wąchocku, świętokrzyskie, Park Miniatur, Chrusty, ZagnańskHistoria klasztoru w Wąchocku sięga przełomu XII i XIII wieku. W roku 1179, w wyniku fundacji biskupa krakowskiego Gedeona powstał romański kościół wraz z zabudowaniami. W XVII wieku klasztor został gruntownie przebudowany. Cały klasztor jest wyjątkowy, jednak szczególnie godne uwagi są: kapitularz (sala spotkań), fraternia (miejsce pracy) oraz dormitorium (sypialnia). Kościół św. Floriana, przy którym powstał klasztor, wybudowano z bloków piaskowca w kolorze szarożółtym oraz czerwonym. Kościół powstał na planie bazylikowym, przy zastosowaniu po raz pierwszy w Polsce sklepień żebrowo-krzyżowych. Kryzysowy dla klasztoru okazał się rok 1656, kiedy to wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego najechały na Wąchocki i opactwo, dokonując istotnych zniszczeń i łupiąc cenne skarby. Zakon uległ kasacji w roku 1819.

Kolegiata w Wiślicy

Kolegiata w Wiślicy, świętokrzyskie, Polska, Park Miniatur, Chrusty, ZagnańskObecny budynek kolegiaty pochodzi z XIV wieku, jednak jego historia jest jeszcze starsza, bowiem budowę pierwszej kolegiaty rozpoczął już Henryk Sandomierski. Została ona ukończona w drugiej połowie XII wieku. Jednonawowa budowla została zastąpiona większą w XIII wieku. Powstała wówczas trzynawowa świątynia o układzie bazylikowym.

Znana nam kolegiata została ufundowana przez Kazimierza Wielkiego jako zadośćuczynienie za zabójstwo Marcina Baryczki – duchownego, który został wysłany do króla w celu przekazania mu dekretu ekskomuniki związanego z niemoralnym prowadzeniem się oraz nałożenia na niego kar kościelnych. Początkowo powstało czteroprzęsłowe prezbiterium, a następnie dobudowano dwuprzęsłową nawę o trójdzielnym sklepieniu. Prezbiterium jest niższe i węższe od nawy. W XV wieku do kolegiaty dobudowano przybudówkę, w której znajduje się zakrystia i skarbiec. Wnętrze budynku ozdobione zostało malowidłami bizantyjsko-ruskimi. W późniejszych czasach wielokrotnie przebudowywano kościół i poddawano go renowacjom.

Do najważniejszych wydarzeń, jakie miały miejsce w Wiślicy należy zaliczyć ogłoszenie z okna kolegiaty  tzw. „Statutów Wiślickich” – zbioru praw wydanych przez Kazimierza Wielkiego, jedynej kodyfikacji prawa na ziemiach polskich w okresie piastowskim.

Klasztor  – Opactwo Kamedulskie w Rytwianach

Rytwiany, Opactwo, Pustynia Złotego Lasu, świętokrzyskie, Park Miniatur, Chrusty, ZagnańskKlasztor w Rytwianach powstał, jako drugi w Polsce ośrodek kamedulski, w 1921 r. z inicjatywy Jana Magnusa Tęczyńskiego. Po dziś dzień istnieje w prawie niezmienionej formie. Zachwyca wspaniałymi stiukami oraz malowidłami. W kryptach pod kościołem znajdują się groby zakonników. Można tu również zobaczyć pośmiertnie wykonaną, unikatową figurę woskową.

Chociaż klasztor ominęły zawieruchy wojenne, nie uchronił się on przed działaniami sił natury (dwukrotnie płonął: w 1737 oraz 1741 r.). W 1820 r., na mocy ustawy o zniesieniu klasztoru, dokonano kasaty konwentu, a ostatni zakonnicy w 1825 r. zostali przeniesieni do eremu warszawskiego. Kameduli powrócili do klasztoru na krótko w 1925 r. Dziesięć lat później świątynia została kościołem parafialnym. Obecnie działa tu Pustelnia Złotego Lasu, gdzie, jak głosi hasło reklamowe, można „odnaleźć Święty Spokój”.

„Dla przemysłu”

Rozwój Staropolskiego Okręgu Przemysłowego w XIX wieku nierozerwalnie wiąże się z nazwiskami Stanisława Staszica oraz Ksawerego Druckiego-Lubeckiego. Ich założeniem było wybudowanie wzdłuż rzeki Kamiennej dużych zakładów metalurgicznych. Założenia te zostały zrealizowane jedynie w części – ze względów finansowych oraz utratę autonomii Królestwa Polskiego w drugiej połowie XIX wieku.

Zakład hutniczy w Maleńcu

Maleniec, zakład hutniczy, świętokrzyskie, Staszic, Staropolski Okręg Przemysłowy, Park Miniatur, Chrusty, Zagnańsk

W 1782 r. znany publicysta i polityk, kasztelan łukowski Jacek Jezierski zakupił dobra ziemskie w okolicach Maleńca. Dwa lata później uruchomił tartak, drutarnię i fryszernię. Majątek sprzedał w 1800 r., a kolejny właściciel nie przykładał roli do rozwoju zakładu, przez co dobra były nadmiernie eksploatowane, majątek rozkradany, aż w końcu został zadłużony i poddany publicznej licytacji. Od 1834 r. właścicielem zakładu górniczo-hutniczego został Tadeusz Bocheński, który doprowadził do tego, że stał się on najnowocześniejszym zakładem w całym Królestwie Polskim. Po jego śmieci majątek został zinwentaryzowany i podzielony między spadkobierców. W następnych latach majątek był zarządzany przez kolejnych właścicieli z większym bądź mniejszym powodzeniem. Podczas II wojny światowej zakłady przejęli Niemcy, produkując tu m.in. łopaty i spady. Po 1945 r. dobra Ruda Maleniecka w ramach reformy rolnej zostały odebrane dotychczasowym właścicielom i rozparcelowane, a fabryka uzyskała status państwowej. Produkcja trwała do 1967 r., kiedy to zakład został wpisany do rejestru zabytków województwa kieleckiego. Obecnie w Malenickim Muzeum Techniki możemy zobaczyć stare, historyczne technologie produkcyjne przetwórstwa żelaza z XVIII i XIX wieku, na które składają się: układ hydroenergetyczny, dwie hale produkcyjne (walcownia i gwoździarnia), osiedle fabryczne, droga kasztelańska.

Zakład wielkopiecowy w Bobrzy

zespół wielkopiecowy w Bobrzy, Staropolski Okręg Przemysłowy, Staszic, Polska, Chrusty, ZagnańskProjekt zakładu wielkopiecowego w Bobrzy autorstwa Fryderyka Lampe przewidywał powstanie pięciu wielkich pieców o wysokości 18 metrów. Obok nich znajdować się miała hala odlewni, budynki przygotowywania wsadu, trzy małe piece do wstępnego prażenia rudy oraz składowisko węgla drzewnego. Całość otoczono wielkim murem oporowym. Budowę zakładu przerwało w 1830 r. powstanie listopadowe. Trzy lata później powstały tu zakłady kowalsko-metalowe (gwoździarnia). W XX wieku funkcjonowały tu zakłady dziewiarskie.

Ruiny huty „Józef” w Samsonowie

huta w Samsonowie, Samsonów, Zagnańsk, świętokrzyskie, Polska, Staropolski Okręg Przemysłowy, Chrusty, Zagnańsk, Staszic, Park MiniaturW roku 1594 r. Łukasz Samson herbu Topór przejął działającą tu dotychczas kuźnicę. Kilka lat później pierwszy wielki piec skonstruował pochodzący z Włoch Hieronim Caccio. Przez kolejne lata huta działała głównie na potrzeby wojska, produkując w głównej mierze broń  (zarówno palną, jak i białą) oraz elementy zbroi. W 1633 r. dzierżawa rodu Cacciów zakończyła się. Nowi właściciele dokonali przebudowy pieca w latach 1641-44, dzięki czemu uzyskano pierwszą płynną surówkę żelaza. Na początku XVIII wieku huta została wyposażona w drugi piec, jednakże prawdziwy przełom nastąpił sto lat później. Pierwsze działania rozpoczęto w 1798 r. na polecenie biskupa Kajetana Sołtyka, natomiast w latach 1818 – 1822 huta została przebudowana na najnowocześniejszy wówczas w Królestwie Polskim zakład wielkopiecowy.  W tym czasie huta „Józef” wytwarzała ok. 800 ton surówki rocznie. W pobliżu zlokalizowano osiedle domków fabrycznych dla pracowników huty. W 1866 r. na terenie huty wybuchł pożar, który doprowadził do istotnych zniszczeń. Huty nie odbudowano i ostatecznie zaprzestano w niej produkcji.

W latach świetności działały: wielki piec, odlewnia, modelarnia i suszarnia. Obecnie możemy zobaczyć wielki piec z wieżą i pozostałości odlewni, węgielnię, budynek produkcyjny oraz pojedyncze domy na osiedlu fabrycznym.

Pudlingarnia i walcownia w Sielpi

Pudlingarnia, walcownia, Sielpia, świętokrzyskie, Staropolski Okręg Przemysłowy, Staszic, Chrusty, Zagnańsk, Polska, Park MiniaturW 1821 r., dzięki zaangażowaniu księdza Stanisława Staszica oraz księcia Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, a na podstawie projektu Filipa Girarda, powstały pudlingarnia i walcownia w Sielpi. W pudlingarni, za pomocą pieca pudlarskiego, oczyszczano surówkę żelaza z domieszek krzemu, manganu i węgla. W walcowni dokonywano obróbki plastycznej oczyszczonego metalu pomiędzy dwoma walcami. Działalność zakładów trwała sto lat. Później, w czasie II wojny światowej, zostały one rozgrabione przez Niemców. Obecnie znajduje się tu Muzeum Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Do najcenniejszych eksponatów należy ogromne, ośmiometrowe koło wodne.

Wielki piec w Starachowicach

Wielki Piec w Starachowicach, Starachowice, Staropolski Okręg Przemysłowy, Staszic, Park Miniatur, Zagnańsk, ChrustyW Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach znajduje się największy w Europie kompletny ciąg technologiczny. Zgodnie z założeniami Stanisława Staszica, huta w Starachowicach, miała być centralnym ośrodkiem metalurgicznym nad rzeką Kamienną. Wielki piec, o wysokości 22 metrów, powstał w 1899 r. i działał aż do 1968 r. Po dziś dzień zachował się on w niemal idealnym stanie. Poza wielkim piecem, w Muzeum można zobaczyć również jedną z największych na świecie maszyn parowych, której koło zamachowe w dmuchawie tłokowej ma średnicę 6 metrów.

Pudlingarnia i walcownia w Nietulisku Fabrycznym

pudlingarnia, walcownia, Nietulisko Fabryczne, Staropolski Okręg Przemysłowy, Park Miniatur, Zagnańsk, ChrustyZakład w Nietulisku Fabrycznym to ostatni, jaki powstał z inicjatywy Stanisława Staszica w związku z rozwojem Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Wybudowany w latach 1834 – 1846, działał do 1903 r., kiedy to powódź odcięła możliwość zasilania z rzeki Kamienna. Zakład składał się ze zbiornika wodny, kanału i budynku walcowni. Nieopodal powstały zabudowania fabryczne i osiedle mieszkaniowe. W latach świetności produkowano tu niemal 5000 ton żelaza walcowanego rocznie.

O Świętokrzyskiej Polanie słów kilka

Świętokrzyska Polana to rozległy kompleks turystyczno-rehabilitacyjny. Składa się z kilku obiektów: Ośrodka Rehabilitacyjno-Wypoczynkowego Polanica, Krainy Zabawy, akwariów Oceanika oraz Parku Miniatur. Jest usytuowany w Suchedniowsko-Oblęgorskim Parku Krajobrazowym, zaledwie kilkanaście minut jazdy samochodem od Kielc. Szczegółowe informacje znajdziecie tutaj: http://swietokrzyskapolana.pl/pl/.

Autor: Marta Herbergier